Skarb z czasów Hadriana. Rekordowy w Niemczech zbiór z II wieku
wczoraj, 11:08Poszukiwacz skarbów Olaf Riedl wybrał się z wykrywaczem metali na pola w pobliżu Wesseling, niewielkiego miasta położonego między Bonn a Kolonią. W pewnym momencie usłyszał sygnał. Zaczął kopać i znalazł srebrną monetę, a później jeszcze jedną i kolejną. Po wydobyciu 15 sztuk jego urządzenie wciąż się odzywało. Mężczyzna domyślił się, że pod ziemią znajduje się coś większego. Powiadomił więc Urząd Ochrony Zabytków Archeologicznych Nadrenii. Okazało się, że Riedl trafił na największy w Niemczech skarb monet z czasów Hadriana.
Mamy pierwszy materialny dowód na karne obcinanie nosa w dawnych Chinach?
11 września 2026, 07:26Jedną z kar stosowanych w dawnych Chinach – i nie tylko tam – było obcięcie nosa. Jest ona wspominana już we wczesnej chińskiej starożytności i wymieniania wielokrotnie w różnych tekstach, jednak dotychczas nie dysponowaliśmy materialnymi dowodami na jej istnienie. Kobieta, której szczątki odkryto na cmentarzysku w środkowych Chinach przeżyła rozległe okaleczenie. Uszkodzone kości zdążyły się zagoić, zatem uraz nie był bezpośrednią przyczyną jej śmierci.
Bez ludzi Amazonia niemal nie płonęła
2 września 2026, 14:43W tropikalnym lesie deszczowym naturalny pożar to zjawisko wyjątkowe. Duża wilgotność utrudnia zapłon, w związku z czym większość amazońskich roślin nie jest w żaden sposób przystosowana do obecności ognia. Dane paleośrodowiskowe dowodzą, że przed pojawieniem się ludzi nawet w bardziej suchych regionach Amazonii i na pograniczu lasu i sawanny pożary występowały tam bardzo rzadko. Sytuacja zaczęła zmieniać się po zasiedleniu Ameryki Południowej przez człowieka.
Ciastka z plastiku. Jak drożdże przerabiają odpady na żywność
24 sierpnia 2026, 13:51Naukowcy z Southern Illinois University Carbondale opracowali proteinowe ciastka z resztek roślinnych i... plastikowych odpadów. Wynalazek powstał w ramach programu NASA, którego celem jest opracowanie rozwiązań mających na celu zapewnienie żywności tam, gdzie jej dostawy mogą być utrudnione – od regionów klęsk żywiołowych, przez okręty podwodne po długotrwałe załogowe misje kosmiczne.
Drewnojady mogą pomóc muzealnikom w oczyszczaniu szkieletów
10 sierpnia 2026, 18:17Przygotowanie czystego, nieuszkodzonego szkieletu to jedno z kluczowych pracowników muzeów historii naturalnej. Kolekcje osteologiczne stanowią podstawę badań porównawczych nad anatomią i ewolucją kręgowców, a coraz częściej trafiają też pod skanery tomografii komputerowej, zasilając cyfrowe archiwa i modele 3D. Kość musi więc być pozbawiona tkanek miękkich, ale zarazem nienaruszona strukturalnie. A to trudniejsze, niż mogłoby się wydawać.
Poznaliśmy zwierzę, które samodzielnie podrabia sygnał chemiczny kwiatów
3 sierpnia 2026, 09:19Wiosną na łąkach Europy Środkowej można natrafić na interesujący widok. Na źdźbłach traw tworzą się gęste, pomarańczowe kłębowiska drobnych larw. To trójpazurkowce oleicy krówki (Meloe proscarabaeus) – pasożytniczego chrząszcza z rodziny oleicowatych (Meloidae). Jego cały cykl życiowy zależy od jednego zdarzenia – kontaktu z pszczołą samotnicą. Larwa musi uczepić się przelatującego owada, by ten zaniósł ją do gniazda, gdzie zje jajo gospodarza i zapasy. Jak jednak trójpazurkowiec zachęca pszczołę do kontaktu?
Poznaliśmy pierwsze imię majańskiego matematyka-astronoma. Uczony żył 1300 lat temu
24 lipca 2026, 10:15W 2010 roku, podczas wykopalisk w gwatemalskim Xultun, archeolodzy natrafili na niepozorną kamienną komorę. Jej ściany pokrywały malowidła przedstawiające dostojników z tytułem taaj („obsydian"), a wśród nich władcę Xultun, Yax We'n Chan K'inicha. Prawdziwa sensacja była ukryta nie w wizerunkach, lecz w gęstwinie drobnego pisma naniesionego później na te same ściany. To ponad pięćdziesiąt „mikrotekstów" zawierających obliczenia dotyczące kalendarza i astronomii. Autorzy badań, Franco D. Rossi z Massachusetts Institute of Technology, David Stuart z University of Texas at Austin i Heather Hurst ze Skidmore College, poinformowali na łamach Antiquity, że wśród tekstów znaleźli coś wyjątkowego – imię matematyka.
Najstarszy znany bursztyn jest o dziesiątki milionów lat starszy od dotychczasowego rekordzisty
20 lipca 2026, 08:18Dotychczas najstarszy znany bursztyn pochodził z terenu USA sprzed około 320 milionów lat. Jego powstanie przypisywano kordaitom, wymarłej klasie drzew nagonasiennych. To prawdopodobnie z nich wywodzą się iglaste. Najnowsze badania pokazują jednak, że rośliny znacznie wcześniej potrafiły wytwarzać żywicę. Bo Wang z Chińskiej Akademii Nauk (CAS) i jego zespół, w tym Edmund Jarzembowski z CAS i londyńskiego Natural History Museum, zidentyfikowali bursztyn starszy od amerykańskiego o dziesiątki milionów lat.
Wiemy, kim byli chrześcijanie w pogańskim Wilnie
15 lipca 2026, 13:25Przed przyjęciem chrztu przez Litwę w 1387 roku Wilno uchodziło za miasto pogańskie. Jednak w centrum miasta, przy ulicy Bokšto, odkryto cmentarzysko funkcjonujące od drugiej połowy XIII do XIV wieku, na którym praktykowano pochówek szkieletowy zgodny z tradycją chrześcijańską. Zmarłych układano na wznak, na osi wschód–zachód, a w ich grobach archeolodzy znaleźli krzyże i enkolpiony (relikwiarze). Ponad pięćset zachowanych grobów wiąże się z tzw. civitas Ruthenica, dzielnicą ruską wzmiankowaną w kronice Wiganda z Marburga z 1383 roku. Naturalnym jest więc pytanie o pochodzenie tamtejszej ludności. Czy byli to migranci, czy też populacja miejscowa, która przyjęła prawosławie.
Oddzielenie Afryki i Antarktydy doprowadziło do zlodowacenia Antarktydy i ochłodzenia klimatu
15 lipca 2026, 10:17Zagadka asymetrycznego zlodowacenia biegunów Ziemi od dawna stanowiła wyzwanie dla nauk o klimacie. Podczas gdy Antarktyda Wschodnia na trwałe pokryła się lodem już trzydzieści cztery miliony lat temu, region arktyczny pozostawał wolny od lodu przez kolejne trzydzieści milionów lat, mimo że oba bieguny podlegały tym samym globalnym trendom klimatycznym. Thomas M. Gernon i Thea K. Hincks z University of Southampton, we współpracy z ośrodkami naukowymi w Niemczech, Holandii i Włoszech, opublikowali na łamach Science pracę, która wyjaśnia tę rozbieżność, wskazując na procesy zachodzące głęboko we wnętrzu Ziemi.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
